Jolanda van Tongeren winnaar Publiek Denken Top 100

Vertaler van complexe opgaven met oog voorpublieke belangen

Tekst Asha Narain

Beeld Bart van Vliet

Jolanda van Tongeren is de winnaar van de Publiek Denken Top 100 Ambtenaar van het Jaar 2019. Volgens de jury is de strategisch adviseur Business Accounting bij de gemeente Almere een goede ambassadeur voor het ambtelijk vakmanschap. Bij de uitoefening van haar taken zoekt ze naar manieren om maatschappelijke opgaven en publieke belangen met elkaar in overeenstemming te brengen. Ze werkt echt vanuit de bedoeling en dat doet ze op natuurlijke wijze.

Voor de negende editie van de Publiek Denken Top 100 koos de jury ervoor om van tevoren persoonlijk kennis te maken met de finalisten in de Top 12. Dat gebeurde door met hen te speeddaten. Nadat de juryleden werden ingedeeld in drie groepen, had iedere finalist 10 minuten de tijd om met elke groep in gesprek te gaan. Vragen als ‘Wie zou je bellen als je ambtenaar van het jaar zou worden,’ ‘Noem je grootste blunder’, en ‘Waarom ben je eigenlijk ambtenaar geworden’ passeerden de revue. Sommige juryleden kwamen tijd te kort, maar iedereen was het erover eens dat het speeddaten waardevolle extra informatie opleverde die veel toevoegde aan de motivaties van collega’s en leidinggevende en de videopitch van de finalisten.

Na het speeddaten ging de jury, onder leiding van Eveline de Kruijk, secretaris-directeur van waterschap Drents Overijsselse Delta, in beraad. Zoals ieder jaar weer werden eerst de doorslaggevende criteria besproken. Want wat maakt nou dat iemand een goede ambtenaar is? ‘Dat is iemand die herkenbaar is voor onze beroepsgroep en waarmee je kunt identificeren,’ aldus De Kruijk. Karin Sleeking, directeur A&O fonds Gemeenten: ‘Iemand die een balans heeft in zijn privé en zakelijk leven en tegelijkertijd ook resultaten weet te behalen.’ Volgens Carsten Herstel, directeur-generaal Sociale Zekerheid en Integratie bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet het iemand zijn ‘met een bepaalde maatschappelijke impact, iemand met wie je een discussie kunt voeren over de inhoud van zijn of haar vak.’


Ambassadeur

Iedereen is het met elkaar eens dat de Ambtenaar van het Jaar dient te beschikken over een grote drive en veel enthousiasme voor zijn/haar vak. Ook moet hij/zij goed verbindingen kunnen leggen met verschillende partijen en dat ook op een podium kunnen uitdragen. Toch verschillen de meningen over wie zich de ambassadeur van 2019 mocht noemen. Hoe weeg je de ene ambtenaar die zichtbaar is voor de buitenwereld af tegen de ambtenaar die meer intern gericht werkt en afdelingen met elkaar verbindt?

Martijn van der Steen, bijzonder hoogleraar bij Erasmus Universiteit Rotterdam, co-decaan en adjunct-directeur bij NSOB: ‘Als je geen mensen onder de motorkap hebt zitten, dan werkt je organisatie naar buiten toe ook niet. Vaak wordt dat vergeten bij de doorontwikkeling van de ambtelijke dienst, terwijl ook daar een waarde aan toegekend moet worden.’ Wim Brenkman, provinciesecretaris Drenthe, haakt daarop aan: ‘Met deze verkiezing zet je niet alleen het vak van de ambtenaar in de etalage, je moet het goed kunnen verwoorden en goed kunnen uitdragen.’


Criteria

Ambtenaar van het Jaar 2019:

  • Verbindt buiten met binnen en vice versa
  • Heeft aantoonbare bijzondere resultaten geboekt
  • Zet mensen in hun kracht
  • Heeft altijd de maatschappelijke opgave(n) voor ogen
  • Is een vakman of -vrouw op zijn of haar terrein maar ook in de ambtelijke context waarin hij of zij opereert
  • Heeft lef en innoverend vermogen
  • Toont ondernemerschap
  • Is kwetsbaar, nieuwsgierig, reflecterend en lerend
  • Is politiek-sensitief maar durft kritisch te zijn en tegengas te geven

Top 3

Voor Anne Langenesch, winnaar van 2018 en programmamanager Omgevingswet bij de gemeente Zaanstad en Jelle van Haaster, Onderzoeker Cyber Operations bij het ministerie van Defensie, zijn meerdere dimensies belangrijk. De winnaar is iemand die het brede belang vertegenwoordigt. Abdou Najib, gemeentesecretaris Baarn voegt daaraan toe: ‘Wie kan een complex vraagstuk op eenvoudige wijze neerzetten? En een negatief vraagstuk een positieve dimensie geven?’

Na veel wikken en wegen zijn de juryleden het eens met elkaar. Mohamed Hoesein, manager Jobhunters, gemeente Amsterdam wordt tweede en Dennis van Heteren, programmamanager Implementatie Omgevingswet in de gemeente Emmen, wordt derde. Jolanda van Tongeren belandt op de eerste plek. Niet alleen vanwege haar vermogen om maatschappelijke opgaven in overeenstemming te brengen met de publieke belangen. Zij excelleert ook in haar werk achter de schermen. Complexe opgaven vertaalt zij eenvoudig, en daar waar nodig helpt zij collega’s met de impact van een goede verantwoording. ◼

Jury

Voorzitter is Eveline de Kruijk, secretaris-directeur van waterschap Drents Overijsselse Delta Verder nemen in de jury zitting: Wim Brenkman (provinciesecretaris Drenthe), Jelle van Haaster (Onderzoeker Cyber Operations bij het ministerie van Defensie en Jonge Ambtenaar van het Jaar 2017), Carsten Herstel (directeur-generaal Sociale Zekerheid en Integratie bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid), Anne Langenesch (programmamanager Omgevingswet gemeente Zaanstad en Ambtenaar van het Jaar 2018), Abdou Najib (gemeentesecretaris Baarn), Karin Sleeking (directeur A&O fonds Gemeenten) en Martijn van der Steen (bijzonder hoogleraar bij Erasmus Universiteit Rotterdam, co-decaan en adjunct-directeur bij NSOB).

PD Top12

  1. Jolanda van Tongeren, Strategisch adviseur Business Accounting, gemeente Almere 
  2. Mohamed Hoesein, Manager Jobhunters, gemeente Amsterdam 
  3. Dennis van Heteren, Programmamanager Implementatie Omgevingswet, gemeente Emmen 
  4. Heidi Roks-Mauritz, Coördinerend beleidsmedewerker, ministerie van Financiën 
  5. Paul Waagmeester,Expert Vastgoed en Infrastructuur, ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 
  6. Henny van Rij, Coördinerend beleidsmedewerker, ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit 
  7. Zabit Sahan, Juridisch medewerker Helpdesk, Nederlandse Emissieautoriteit 
  8. Jaap van Dooren, Manager Kwaliteit, UWV 
  9. Peter van Duijnhoven, Vakspecialist Regiobeheer, waterschap Limburg 
  10. Jolanda Fiseler, Clustermanager Concernadministratie, ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 
  11. Dennie Kip, Medewerker Facilitaire Zaken, gemeente Deventer 
  12. Karin Pastoor,Teamleider Basisregistraties/GEO-informatie en Archief, SWO De Wolden Hoogeveen

Deel dit artikel