Rijksrederij pioniert met remote controlled varen

Tekst Marc Notebomer

Beeld Alamy Stock Photo

Door nieuwe technologie slimmer in te zetten aan boord van schepen wordt ook het vervoer over water veiliger, efficiënter en duurzamer. Het zogenoemde ‘smart shipping’ past bij de inzet van smart mobility om Nederland bereikbaar, veilig en leefbaar te houden. Samen met de Vlaamse startup Seafar voeren het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), de Rijksrederij en Rijkswaterstaat momenteel een pilot uit: een schip van de Rijksrederij wordt uitgerust om remote controlled te varen.

‘Om een innovatie als smart shipping succesvol te kunnen introduceren, moeten kennisinstellingen, de private sector en de overheid samenwerken,’ zegt Patrick Potgraven, programmamanager Smart Shipping bij IenW. ‘Om te kunnen innoveren is immers nieuwe kennis nodig, en een businesscase waarmee kosten worden bespaard of extra omzet mogelijk wordt. Die samenwerking moet een gezamenlijke visie op de toekomst opleveren in de vorm van een roadmap. Dat maakt het mogelijk voor individuele partijen om zich te committeren aan ontwikkelingen, producten en faciliteiten die op die roadmap staan.’

Om samenwerking en gezamenlijk leren te stimuleren, heeft IenW het mogelijk gemaakt om met smart shipping te experimenteren. Potgraven: ‘Onder andere de havenbedrijven van Rotterdam en Amsterdam hebben zich bereid verklaard hun vloot in te zetten voor dergelijke experimenten. De Rijksrederij heeft in 2018 zelfs een prijsvraag uitgeschreven. De opdracht was: kom met innovatieve automatiseringstoepassingen voor onze vloot, die zowel concreet als toepasbaar zijn. De Vlaamse startup Seafar was de winnaar.’

Gunnar Korving is adviseur bij de Centrale Staf van de Rijksrederij. ‘In onze vlootvervangingsstrategie willen we zoveel mogelijk anticiperen op nieuwe technologie, nieuwe manieren van varen en nieuwe manieren van uitvoeren,’ vertelt hij. ‘De pilot met Seafar past daarin.’

Seafar is een shipmanagementbedrijf dat in 2017 is opgericht. ‘In België hebben we al ervaring opgedaan met smart shipping,’ vertelt CEO Louis-Robert Cool. ‘Daarbij kwamen we steeds Nederlandse partijen tegen. Uitbreiding naar Nederland lag dan ook voor de hand. Bij de Rijksrederij gaan we een testunit installeren op een van de schepen die verbinding kan maken met een control center aan land. Daardoor kan het vaartuig van afstand worden bestuurd en grotendeels autonoom varen.’


Meerwaarde

Smart shipping heeft volgens Korving en Cool maatschappelijke meerwaarde. Bijvoorbeeld als het gaat om veiligheid. Korving: ‘De meeste fouten worden immers veroorzaakt door menselijk handelen. Maar daarnaast kunnen we de inzet van het schip ten opzichte van het vaarprofiel optimaliseren. Hierdoor is het bijvoorbeeld mogelijk om te besparen op brandstof, wat weer gunstig is als het gaat om duurzaamheid. Daarnaast is het mogelijk om met minder bemanning te varen en om bemanning efficiënter in te zetten. Cool: ‘Een kapitein kan bijvoorbeeld aan zijn administratie werken terwijl het schip zelf naar de volgende bestemming vaart.’


Pionierswerk

De pilot is voor de Rijksrederij het begin van een transitie,’ aldus Korving. ‘Dat gaat gepaard met pionierswerk, er zitten allerlei haken en ogen aan, bijvoorbeeld qua wetgeving.’

‘Het is nadrukkelijk de bedoeling dat niet alleen de experimenterende organisatie van een pilot leert,’ vult Potgraven aan. ‘De resultaten moeten ook het wetgevingstraject voeden. Om een voorbeeld te geven: ontwikkelingen op het gebied van autonoom varen kunnen pas worden toegepast wanneer dat wettelijk mogelijk is. De bemanningseisen zijn in het verleden echter opgenomen als een waarborg voor (onder meer) de veiligheid. Er zullen dus nieuwe eisen gesteld moeten worden aan autonoom varende schepen. Het is voor overheid en bedrijfsleven van belang dat die eisen haalbaar zijn en de veiligheid op het water te allen tijde garanderen.’ ◼

Deel dit artikel