Ervaringsdeskundige Anne Langenesch over de Omgevingswet

‘Een tovermiddel? Nee...’

Tekst Ellen Röling

Beeld Menno Ebbes

Zaanstad wordt gezien als een van de koplopers in de voorbereiding op en toepassing van de Omgevingswet. Programmamanager Anne Langenesch ziet dat genuanceerder: ‘Hoe meer we erin komen, hoe beter we zien wat ons nog te wachten staat.’

Anne Langenesch: ‘Oefenen is belangrijk, pas dan krijg je het instrumentarium in de vingers’

Op dit moment behandelt Zaanstad elke grote beslissing over de fysieke ruimte in de geest van de Omgevingswet. Langenesch: ‘Pas dan kom je erachter hoe de beoogde wet in elkaar steekt en krijg je het instrumentarium goed in de vingers. Experimenteren, daar doen we niet aan. We gebruiken de Omgevingswet volop in het reguliere werk. De nieuwe gebiedsontwikkelingen in Zaanstad sluiten al aan op de strategische opgaven van onze omgevingsvisie en we zoeken naar samenhang in beleid. We werken hiervoor meer samen in de hele keten. Met de gemeenteraad hebben we bijvoorbeeld afgesproken dat we besluiten op een andere manier voorbereiden. We organiseren vroegtijdige participatie met bewoners en overleggen met onze ketenpartners, zoals veiligheidsregio, waterschap, GGD, omgevingsdienst en provincie. Onder de Crisis- en herstelwet is er een omgevingsplan voor het Hembrugterrein gemaakt. Die is helaas vernietigd door de Raad van State. We moeten nog veel leren en de komende jaren zal ook het omgevingsrecht nog in beweging blijven.’ 


Grote schoonmaak

Voor gemeenten die ervaring met de Omgevingswet willen opdoen, heeft ze suggesties. ‘Begin met concrete vraagstukken, zoals: hoe gaan we straks de omgevingsvergunning verlenen? Vanuit deze vraag kun je alle aspecten van regelgeving, anders werken en digitaal stelsel bekijken. Een andere is: ga na welke verordeningen er zijn die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. En bereid je voor op het omgevingsplan. Dat helpt je alvast juridisch helemaal in de wet te duiken. Wat houdt die fysieke leefomgeving precies in? En welke regels horen daarbij? En hoe laten we al die verschillende verordeningen op elkaar aansluiten? In Zaanstad hebben we alles uitgespit en vonden er zestien, waaronder bepalingen over begraafplaatsen en in- en uitritten in de APV.’


In Zaanstad ontdekte het team dat de transitie naar een omgevingsplan tot een grote schoonmaak leidt. ‘Een aantal regels van verordeningen waren niet meer van deze tijd. We moeten ons herbezinnen op inhoud en structuur en kijken of het beleid moet worden aangepast.’


Langenesch en haar team zijn sinds eind 2015 bezig met de Omgevingswet. Merkt ze al effect? ‘Ja, een bepaalde mate van deregulering, van transparantie in de regels: mensen uit verschillende vakinhoudelijke groepen die met elkaar samenwerken op inhoud. En de Omgevingswet helpt ons om te kunnen doen wat we altijd al wilden doen: meer integraal werken, maar vanuit de leefwereld. De Omgevingswet is een aanleiding om die stappen te zetten, maar geen tovermiddel.’ ◼

Deel dit artikel