VR-brillen en brug­wachtershuisjes maken water weer bijzonder

VR-brillen en brug­wachtershuisjes maken water weer bijzonder

Tekst Bas Nieuwenhuijsen Beeld Stichting Weeshuisjes Peer Reede, Shutterstock

De Participatietafel Water wil de bewustwording over water vergroten en de transitie naar duurzaamheid versterken. Bewustwording is een voorwaarde voor het krijgen en behouden van draagvlak voor de grote wateropgaven: droogte, waterveiligheid en waterkwaliteit. ‘Educatie speelt daarbij een belangrijke rol,’ zegt Bram Rosenbrand van de Unie van Waterschappen en de secretaris van de tafel.

‘DuurzaamDoor geeft specifiek aandacht aan het mbo’

‘Alles wat we aan deze tafel doen, is gericht op waterbewustzijn,’ vertelt Rosenbrand. ‘We richten ons op kinderen en jongeren, en daarnaast op volwassenen. Wat die eerste groep betreft, kijken we naar het onderwijs. Daar willen we de aandacht voor water en duurzaamheid laten groeien, zodat kinderen en jongeren nadenken over waarom water en bijvoorbeeld dijken belangrijk zijn. Voor volwassenen bedenken en stimuleren we andere projecten die het waterbewustzijn vergroten.’ Aan de Participatietafel Water nemen de waterschappen deel, maar ook Rijkswaterstaat, drinkwaterbedrijven, de Stichting Leerplan Ontwikkeling, de Natuur en Milieu Educatiecentra, opleidingen tot docent aardrijkskunde en in het bredere netwerk van de tafel het Nederlands Instituut voor Biologie. Rosenbrand: ‘Wij hebben een aantal projecten ondersteund, bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van speciaal lesmateriaal. Tim Favier, universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht, heeft een pakket ontwikkeld waardoor leerlingen van middelbare scholen met behulp van een Virtual Reality-bril leren over dijken, droogte en piekbelasting en watersystemen.’

Mbo De educatieve projecten zijn niet alleen gericht op middelbare scholen. ‘Binnen DuurzaamDoor is er specifiek aandacht voor het mbo-onderwijs: met het oog op de arbeidsmarkt voor de waterschappen een interessante doelgroep. Mbo-studenten zijn bijvoorbeeld betrokken bij een project over de vraag wat je met regenwater als grondstof kunt. Dit project is ontstaan vanuit het bedrijf Rainbeer, dat regenwater gebruikt om bier te maken. Ook bereiden we nu een mbo-challenge voor. Leerlingen voor bijvoorbeeld het hoveniersbedrijf of de waterbouw krijgen vanuit de waterschappen een vraag voorgelegd: wat kunnen mensen rond hun woning allemaal op watergebied doen?’ De Participatietafel Water ondersteunt bovendien projecten voor docenten. Rosenbrand: ‘Zoals vakbijeenkomsten met nascholing over het gebruik van de VR-bril bij excursies. Bij alle projecten geldt dat wij ons netwerk inzetten, bijvoorbeeld om locaties te vinden voor het maken van opnamen voor zo’n VR-bril.’

‘Alles wat we aan deze tafel doen, gaat over water­bewustzijn’

Serious game Er zijn meer projecten van de Participatietafel Water die waterproblematiek inzichtelijk maken. ‘Zo heeft de gemeente Den Haag een serious game laten ontwikkelen waarin klimaatadaptatie centraal staat. Die kunnen bewonersgroepen gebruiken om inzicht te krijgen in de gevolgen van bouwprojecten in hun omgeving. Stel dat er ergens plannen zijn voor een nieuw appartementencomplex, wat betekent dat dan voor zaken als hittestress of de waterhuishouding? Bewoners zijn geen experts op die terreinen, de serious game biedt ze inzicht en helpt hen om er met deskundigen over te praten.’ Een ander project draait om brugwachtershuisjes die vandaag de dag niet meer worden gebruikt, omdat bruggen op afstand worden bediend. ‘De Stichting Weeshuisjes heeft drie van die ruimten in Den Bosch nieuw leven ingeblazen. Het zijn belangrijke plekken, als je het over water hebt. Eentje is gebruikt om podcasts te maken: Radio Brugwachter, een reeks gesprekken over allerlei aspecten van water.’

Hoewel veel van de projecten nog niet zijn afgerond, kunnen er wel lessen worden getrokken. Zo is het belangrijk – als je echt effect wilt hebben – om eindgebruikers al bij de ontwikkeling van ideeën bij een project te betrekken. Denk bijvoorbeeld aan leerkrachten op scholen. Rosenbrand: ‘Denken in de behoefte van eindgebruikers en in businessmodellen vraagt iets van het ondernemend vermogen van de initiatiefnemers. Op de participatietafel ligt de vraag hoe we ondersteuning aan toekomstige projecten zodanig kunnen vormgeven dat ze in hun samenhang de meeste invloed hebben op waterbewustzijn.’ Uiteindelijk is het doel dat inwoners zich bewuster worden van de grote wateropgaven, waarmee Nederland te maken heeft. En nog belangrijker: van de kansen om zelf een steentje bij te dragen. Rosenbrand: ‘We moeten water weer bijzonder maken voor mensen.’ ◼

Deel dit artikel