Leven in twee werelden

DuurzaamDoor is een mooi (rijks)programma dat zich richt op het leren leren in de wereld van duurzaamheid. Het gaat dus niet om het nastreven van duurzaamheid op zichzelf, maar om de manier waarop je in netwerken kunt leren en hoe je dat kunt bevorderen. Sinds een paar jaar ben ik lid van de stuurgroep/raad van toezicht van het programma. Ik mag dat zijn als vertegenwoordiger van “onderop”, van maatschappelijke initiatieven in het veld. In alle eerlijkheid heeft het me minstens een jaar gekost om te begrijpen waar het programma over ging. Wij doen het voor jullie, werd me regelmatig verteld. Maar ik begreep niet wat een maatschappelijk initiatief heeft aan bijvoorbeeld een landelijke participatietafel waar lessen worden getrokken over geleerde lessen. Als initiatief – een energiecoöperatie, een stadstuin, een bioboerderij – heb je geloof, werkkracht, aandacht en geld nodig, en vooral ook veel doorzettingsvermogen. Het mooie van een initiatief is dat het een initiatief is. Je maakt van je brede maatschappelijke zorgen (over bijvoorbeeld duurzaamheid en klimaatverandering) iets dat je kunt vastpakken, iets waar je zelf invloed op hebt. Om met Covey te spreken, je stapt van je circle of concern naar je circle of influence. Je neemt initiatief, samen met buurtgenoten of vakgenoten. Je bent in actie en dat geeft je het gevoel dat je ertoe doet, dat je iets bijdraagt. Je stapt van denken naar doen. En ongeveer het laatste waar je aan denkt tijdens dat doen, is dat je zou moeten leren leren. Je maakt de wereld juist kleiner en concreter in plaats van groter en abstracter. En laat DuurzaamDoor nu in die laatste wereld passen, breed en abstract. Het zijn twee werelden en dat kunnen we beter zo houden. Als DuurzaamDoor hoef je je niet te verdiepen in de huisaansluiting op een warmtenet. En als initiatief hoef je je niet te verdiepen in methodieken van lerende evaluaties. Allebei wel belangrijk om duurzaamheidsdoelen te bereiken. Ieder op zijn eigen manier.

Willem van Spijker is lid van de stuurgroep van DuurzaamDoor, namens Kracht in NL/MAEX.nl, waarop meer dan tweeduizend maatschappelijke initiatieven staan ingeschreven die inzichtelijk maken wat hun maatschappelijke waarde is.

Heb je dan helemaal niets met elkaar te maken? Ja, toch wel. Als initiatief ben je een dankbaar studieobject voor DuurzaamDoor. Het is goed om daarvoor open te staan en je ervaringen te delen. En als DuurzaamDoor kun je je inzichten in wat werkt delen met initiatiefnemers, je kunt hun kennisniveau verbreden en verdiepen. Allebei niet voortdurend, maar af en toe. Elkaar af en toe voeden, niet meer en niet minder.

Deel dit artikel