Links nest De Winter weet waar haar vastberadenheid vandaan komt. ‘Ik kom uit een heel links nest. Strijdbaar zijn tegen de gevestigde orde, dat is mij met de paplepel ingegoten. Zelf ben ik wit. Mijn broers en zussen zijn allemaal gekleurd. Een van mijn broers was zwaar lichamelijk gehandicapt en is overleden. Ook dat heeft mij gevormd.’ Daardoor is ze zich continu bewust van ‘wie er wel en geen ruimte krijgt aan tafel’. Ze werkt in een omgeving die sterk wordt gedomineerd door oudere, witte mannen. ‘Er worden soms grappen gemaakt waarvan waarschijnlijk niemand beseft dat die niet oké zijn. Dan pauzeer ik het gesprek en maak ik het bespreekbaar.’ Vaak is ze hierin de afwijkende stem. Ze doet het nooit zomaar. ‘Het zijn bewuste keuzes. Ik kies ook echt mijn momenten, en ik kies mijn woorden zorgvuldig. Ik wil geen olie op het vuur gooien.’ Dat betekent niet dat ze het zakelijk houdt. Ze maakt het juist persoonlijk, alleen begint ze bij zichzelf, om niet meteen in een discussie te belanden. ‘Als ik iets hoor of zie dat op mijn hart drukt, dan verwoord ik het ook zo: dat het iets met mij doet. Mensen zijn namelijk ook wel zo dat ze dan denken: wat interessant. Dus komt er een gesprek op gang. Ik ben nooit verwijtend.’

Blik op de toekomst Haar blik is op de toekomst gericht. ‘Ik ben er inmiddels van overtuigd dat het in onze loopbaan niet meer gaat lukken om volledige gelijkwaardigheid te creëren. Maar ik wil wel dat er een beweging op gang komt, voor de generaties na mij. En daarom wil ik geen kruitvat aansteken. Als je een conflict aangaat, graaft iedereen zich in. Ik ook.’

Ook Zobdeh heeft een welwillende houding. ‘Ik ga altijd uit van de goede intenties. Mensen hebben nog iets te leren.’ Ze zoekt dan naar een haakje, waardoor bij de ander toch het kwartje valt. ‘Zodat iemand die denkt “dit gaat niet over mij” toch concludeert: hé, dit gaat wél over mij. Of over mijn omgeving, of over mijn kind.’ De Winter: ‘Emancipatie is niet alleen iets van de groep die geëmancipeerd moet raken. En feminisme is ook iets voor mannen. Anti-racisme is ook voor witte mensen.’ Zobdeh knikt. ‘Wie privileges heeft, kan voor een ander opkomen.’ Dat het werkt, ziet Zobdeh om zich heen. Zo is de secretaris-generaal van EZK ‘zich echt veel bewuster geworden van de cijfers van vrouwen in de top,’ zegt ze. ‘Hij spreekt zich openbaar uit tegen femicide, wil meer aandacht voor gender bij het maken van beleid en is inmiddels ambassadeur van het vrouwennetwerk.’ Wat zeggen ze tegen de ambtenaar die deze thema’s net zo belangrijk vindt, maar die zich geremd voelt en er om die reden op de werkvloer niets over durft te zeggen? ‘Heb lef,’ aldus De Winter. ‘Dat is het echt. En houd het klein. Houd het heel persoonlijk. Iemand maakt een grap, je voelt het in je maag, en kijk dan eens hoe je dat voorzichtig benoemt.’ Zobdeh raadt aan om medestanders te zoeken. ‘Je hoeft het niet alleen te doen, op je eigen eiland. Blijf geloven in de opgave, in jezelf en alle mensen om je heen. De goeien zijn met meer.’ Ze is nog altijd optimistisch. ‘Ondanks alles wat er nu in de wereld gebeurt – en ook al gaan we achteruit – ik blijf nog steeds positief: we kunnen dit.’