Iedere generatie heeft iets bijzonders
Van ergernis naar energie
Tekst Dave Schut Beeld Mirjam van der Linden
Generatieverschillen op de werkvloer lijken in de praktijk vooral ergernissen op te roepen. Dat is een gemiste kans, zegt sociaal psycholoog en generatie-expert Kim Jansen.
Kim Jansen: ‘Hoe diverser de groep, hoe beter de beslissingen’
‘Niet alle jongeren denken hetzelfde’
Kim Jansen schreef er een boek over: Het generatie-effect. Hierin benoemt ze de belangrijkste verschillen tussen de leeftijdsgroepen en hoe die verschillen voor spanningen op de werkvloer kunnen zorgen. Maar ook: hoe we daar anders mee om leren gaan. ‘We zijn met steeds meer generaties op de werkvloer,’ zegt Jansen. ‘We leven langer, werken langer en beginnen ook al vroeg. Dus die diversiteit blijft groeien. Tegelijkertijd wordt de kloof tussen generaties steeds groter. De wereld verandert almaar sneller en daardoor de generaties dus ook. Al die uiteenlopende waarden, overtuigingen en talenten – dat komt allemaal samen op het werk.’
Last Velen zijn zich hier bewust van, benadrukt Jansen, dat is het probleem niet. ‘Maar dit wordt vooral als een last ervaren. Oudere generaties die bijvoorbeeld zeggen dat ze moeite hebben met de jongere generaties. Daardoor werken ze een beetje langs elkaar heen. Dat is zonde. We realiseren ons te weinig welke mogelijkheden er zijn om hier verbeteringen in aan te brengen.’ Jansen noemt generatiediversiteit een kracht. ‘Dat we anders tegen dingen aankijken, andere skills hebben, andere ervaringen, dat is juist mooi. Jongeren hebben bijvoorbeeld een frisse blik, een nieuwe manier van kijken. Oudere generaties hebben ontzettend veel kennis en kunde. Het gaat erom dat je die generaties laat samenwerken. Koppel jong en oud bewust aan elkaar. Uit onderzoek weten we dat organisaties die homogeen zijn minder goed presteren. Omdat het perspectief minder breed is. Hoe diverser de groep, hoe beter de beslissingen.’ Zodra je je aan iemand van een andere generatie stoort, is er volgens Jansen een kans om te leren. ‘Laat je verrassen. Dat is lang niet altijd comfortabel. Vaak is het zelfs ongemakkelijk. We houden het liefst vast aan hoe we het zelf altijd hebben gedaan. Maar je moet het als iets leuks proberen te zien, iets waardevols.’ Het is aan leidinggevenden om een goede mix op de werkvloer te organiseren, zegt Jansen. ‘En ook om die mix mee te nemen in beslissingen, of vergaderingen. Zodat niet altijd dezelfde generaties het hoogste woord voeren. Je kunt ervan uitgaan dat iedere leeftijdsgroep iets bijzonders in te brengen heeft.’ Tegelijkertijd is het zaak om vooroordelen te vermijden, waarschuwt ze. ‘Je moet natuurlijk niet denken dat alle jongeren precies hetzelfde denken, of alle ouderen. Binnen iedere leeftijdsgroep heeft elke medewerker natuurlijk ook weer eigen behoeften. Daarom is het belangrijk om mensgericht leiding te geven.’
Spannend In elk geval zal hierover het gesprek gevoerd moeten worden, zegt Jansen. ‘We moeten er met elkaar uit zien te komen. Punt. Natuurlijk krijg je nooit een situatie die voor iedereen perfect is. Maar je kunt je wel voortdurend afvragen welke situatie past bij zo veel mogelijk mensen. Of het nu gaat om de juiste manier van ziek melden – een belletje of een appje – of de frequentie van thuiswerken, daar lopen de meningen over uiteen. Helaas wordt dit gesprek vaak niet gevoerd. Men vindt het te spannend. Zo blijven ergernissen, verwachtingen en aannames onbesproken. Waardoor de afstand steeds groter wordt. De cultuurdragers van een organisatie hebben de plicht om hier iets aan te doen.’ ◼
Deel dit artikel