De Baak

‘Geef medewerkers eigenaarschap terug’

Tekst Jelle van der Meulen Beeld Hilbert Krane

Verregaande systeemdwang verwijdert de menselijke maat uit organisaties. De Baak helpt leiding­gevenden naar het individu te kijken en niet louter te sturen op getallen. ‘Door protocollen mogen professionals allerlei zaken niet meer, maar ze verstaan hun vak heus wel. Laat ze dat dan ook uitvoeren!’

Steeds meer achter de computer om gegevens in te vullen, nauwelijks meer tijd voor persoonlijke aandacht of gewoon een praatje: het zal een herkenbaar beeld zijn voor veel mensen in het publieke domein. ‘Het systeem verwacht dat je zakelijk bent, altijd to the point, want tijd is geld,’ zegt Jules Koster, innovatiedirecteur bij de Baak, trainingsinstituut voor persoonlijk leiderschap. ‘Die verregaande systeemdwang zorgt ervoor dat de vriendelijkheid, de betrokkenheid, de menselijke maat, langzamerhand verdwijnt uit organisaties.’

Eigenaarschap Neem de zorg, zegt Koster. ‘Alle handelingen die je maar kunt bedenken zijn gegoten in protocollen. Die protocollen zijn leidend, er is volledig uitgeschreven wat een zorgmedewerker wel en niet mag doen. Dat zie je overal in het publieke domein en leidt ertoe dat mensen steeds meer binnen de lijntjes kleuren. Efficiëntie is alles, persoonlijk maatwerk is er niet meer bij.’ De onderliggende basis van het sturen op efficiëntie is wantrouwen, meent Koster. Uit angst voor fouten of inefficiënt (dus duurder) werk mogen professionals allerlei zaken niet meer zelf beslissen. ‘Een groot deel van hun werktijd brengen ze ook nog door achter de computer, zodat alle gegevens kloppen. Terwijl professionals hun vak goed verstaan! Daar hebben ze voor geleerd en ervaring voor opgedaan. Maar van de systeemwereld moeten ze de protocollen, richtlijnen en kaders volgen. Dat leidt tot afname aan eigenaarschap.’

‘Strenge hiërarchie is een uiting van wantrouwen’

Wijs leiderschap Aan leidinggevenden de taak om dit eigenaarschap terug te geven aan de professionals. ‘Als manager draait niet alles om jou,’ zegt Koster. ‘Je hoeft niet voorop te lopen, je moet het leiderschap juist verdelen. Een strenge hiërarchie is een uiting van wantrouwen.’ Met de LRO-training (Leiderschap, Reflectie en Ontwikkeling) laat de Baak managers uit het publieke domein reflecteren op hun eigen rol. Koster: ‘De manier waarop managers besluiten nemen, is dat niets meer dan een blinde uitkomst van de dans der macht? Of is het de uitkomst van een volwassen leiderschapsdialoog? Wij helpen managers vreedzaam met elkaar te vechten, de plek der moeite op te zoeken. We geven ze inzicht in zichzelf, in leiderschapsprocessen en leren ze de talenten van hun mensen te ontwikkelen.’ ‘Managers zijn opgeleid in kostenlogica en efficiëntie,’ vervolgt hij. ‘Maar zo’n SMART bedrijfsvoering is niet altijd wijs. Een leidinggevende moet altijd menselijk blijven. Stuur niet op getallen, maar zoek het verhaal achter dat ene individu. De systemen zien alleen het gemiddelde, maar jij en ik lijken daar nooit op. Als je dat doorkrijgt, kun je de menselijke maat terugbrengen in je organisatie.’ ◼

Deel dit artikel