Machteloos

Volgens mij heeft iedereen er op dit moment last van. Een gevoel van machteloosheid. Je bent ongerust. En ook boos. Er speelt zoveel. Je wilt iets doen. Je moet iets doen. Nietsdoen is geen optie. Al die mafketels die de wereld in brand zetten. Politici die vooral met zichzelf bezig zijn. Alomtegenwoordige navelstaarderij-selfie-cultuur. Bakken aan post-truth. Altijd zo geweest, zeggen cynici. History sucks. Vast, maar de ene tijd sucks meer dan de andere. Bovendien ervaar je de eigen tijd per definitie anders dan tijden die niet de jouwe zijn. Dit is mijn tijd, onze tijd en ik heb in mijn ondertussen best al lange leven nog nooit zoveel chaos, onrust en gevaar meegemaakt als op dit moment. Ik ga door voor een specialist op het gebied van de Tweede Wereldoorlog en moet in verband met de actualiteit altijd denken aan een opmerking van Harry Mulisch: Zolang we de Tweede Wereldoorlog blijven herdenken, gaat het goed; het gaat pas verkeerd als we een andere oorlog moeten herdenken. Machteloos dus. Met een variant op de beroemde uitspraak van Julius Caesar: Ik ben erbij, kijk ernaar en voel me (bijna) verslagen. Veel meer dan columnpjes als deze schrijven kan ik niet. De straat opgaan. Kan natuurlijk ook. Maar helpt het, en helpt het meer? Gewoon iets kleins doen voor een specifiek persoon in nood: een Palestijn, Oekraïner, wanhopige Venezolaan, Cubaan of andere migrant. Dat is misschien nog het beste. Maar toch... Machteloos. Verslagen. En vaak wanhopig. Daar kun je je toch niet bij neerleggen! Weiger ik ook. Met wanhoop bereik je niks en ontken je bovendien jezelf. Een pistool kopen dan maar? Nou nee, ik ben ervan overtuigd dat pistolen elke zaak alleen maar erger maken. Andere mogelijkheid: vertrouwen op onze politiek en politici. Kost veel moeite. Zo veel woorden, zo veel schijn, zo veel eigenbelang.

Chris van der Heijden is historicus en publicist

Wat dan? Toch maar blijven schrijven, tegen de klippen op. Niet omdat het helpt maar omdat het even een goed gevoel geeft. Wat moeten we zonder illusies? Ondertussen luister ik muziek, praat met vrienden en schoffel in de tuin. Maar in mijn hoofd dezelfde vraag: wat nu? Wat doen? Het eerlijke antwoord is er maar één: ik weet het niet. Zoals gezegd: machteloos. En verbijsterd over de wereld buiten me en de innerlijke beroeringen die daarvan het gevolg zijn.

Deel dit artikel