Proactieve dienstverlening En daar past proactieve dienstverlening goed bij. Hierbij worden inwoners actief geïnformeerd of ondersteund als signalen daar aanleiding toe geven. Binnen de bestaande kaders gebeurt dit al op bepaalde terreinen. Zo kan een inwoner bij kwijtschelding van lokale belastingen één keer een aanvraag doen. In de jaren daarna kan kwijtschelding, na een automatische check, automatisch worden verlengd. Een ander voorbeeld is het automatisch verrekenen van wisselende inkomsten naast een bijstandsuitkering. Dat scheelt zowel inwoners als gemeenten veel administratief werk. Het nieuwe wetsvoorstel proactieve dienstverlening gaat nog een stap verder. Het beoogt dat SUWI-partijen – zoals gemeenten, het UWV en de SVB – inwoners ook proactief mogen benaderen, ook als zij zelf nog geen aanvraag hebben gedaan. Door onderzoek te doen naar doelgroepen, mensen gericht te informeren en hen te ondersteunen bij het laagdrempelig aanvragen van voorzieningen. Dat kan veel administratieve lasten schelen, zowel voor inwoners als voor gemeenten. Tegelijkertijd zorgt het ervoor dat mensen sneller de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben, beter in beeld blijven en eerder weer mee kunnen doen in de samenleving. ‘Proactief werken vraagt lef,’ aldus De Leeuw. ‘Maar het vraagt vooral vertrouwen: vertrouwen in elkaar en in zorgvuldig gebruik van informatie.’Een belangrijk onderdeel van de dag was dan ook de paneldiscussie over dit onderwerp. Waarom lukt proactieve dienstverlening in Vlaanderen beter dan in Nederland? En wat kunnen wij daarvan leren? Vlaanderen werkt al zo’n dertig jaar met een centrale databank, de Kruispuntbank. De Leeuw: ‘In Vlaanderen werkt het zo goed omdat iedereen van de noodzaak van standaardisatie doordrongen is, het is verankerd in de wetgeving en dit laat zien welk belang de politiek hieraan hecht. Hier in Nederland hebben we nog te veel keuzevrijheid en te veel verschillen tussen gemeenten. Ik vond het dan ook mooi dat er uit de paneldiscussie een gemeenschappelijk geluid kwam dat we ook in ons land dit meer met elkaar op een eenduidige manier moeten regelen.’

Uniforme arbeidsmarkt Antoinette de Ruijter, strategisch adviseur bij de gemeente Amsterdam, was een van de bezoekers op de relatiedag, en blij om meer te horen over de ontwikkelingen rond proactieve dienstverlening. ‘Digitale en proactieve dienstverlening speelt een belangrijke rol bij de vereenvoudiging van de dienstverlening, zodat we beter mensen kunnen bereiken. Het is goed om vandaag geïnformeerd te worden, ook over de meer technische kant. Dat heb je echt nodig in je werk als beleidsmaker.’ Naast het plenaire programma waren er verschillende deelsessies, waaronder een interactieve sessie over het programma VUM (Verbeteren Uitwisseling Matchingsgegevens) in de vorm van een escape room. Deelnemers konden daar zelf ervaren hoe belangrijk samenwerking en goede datakwaliteit zijn om werkzoekenden en vacatures effectief te matchen. Met de modernisering van de SUWI-wetgeving werken gemeenten en het UWV steeds intensiever samen aan regionale dienstverlening voor werkgevers en werkzoekenden. ‘Met VUM willen we eraan bijdragen dat de juiste werkzoekende snel en duurzaam wordt gekoppeld aan de juiste vacature,’ zegt projectleider Pearl Rapprecht van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. ‘Publieke partijen staan samen aan de lat om meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk te helpen. Goede gegevensuitwisseling is daarbij essentieel.’ Dankzij VUM kunnen gegevens over vacatures en kandidaten eenvoudiger worden gedeeld. ‘Vanuit een Common Ground-gedachte werken we niet met dezelfde applicaties, maar delen we wel gegevens volgens dezelfde standaard. Daardoor spreek je dezelfde taal en verbetert de datakwaliteit. Dat maakt het matchen een stuk makkelijker. BIDN biedt daarbij waardevolle ondersteuning. We hopen dat alle gemeenten aansluiten.’