Waar ligt de grens?

Het openbaar bestuur staat voor grote opgaven. Van klimaat en woningbouw tot bestaanszekerheid en vertrouwen in de overheid: vraagstukken die niet alleen ingewikkeld zijn, maar ook vragen om een andere manier van werken. Niet meer alleen sturen op regels, procedures en meetbare prestaties, maar opnieuw kijken naar wat publieke waarde eigenlijk betekent. Steeds meer ambtenaren zoeken daarin naar ruimte voor vakmanschap. Ruimte om hun professionele oordeel te gebruiken en om in concrete situaties te doen wat nodig is voor inwoners. Dat betekent soms ook dat je verder kijkt dan de logica van systemen, indicatoren en protocollen. Want veel van wat er echt toe doet in het publieke werk – aandacht, zorgvuldigheid, rechtvaardigheid – laat zich moeilijk vangen in spreadsheets of KPI’s. Het vraagt ook om een overheid die meer verschillende perspectieven toelaat. Wanneer beleid vooral wordt ontwikkeld door mensen met vergelijkbare opleidingen, achtergronden en loopbanen, ontstaat het risico dat delen van de samenleving buiten beeld raken. Praktische kennis, levenservaring en sociale intelligentie zijn minstens zo belangrijk voor goed beleid als academische expertise. Een inclusiever openbaar bestuur kan daardoor ook leiden tot menselijker en realistischer beleid.

Asha Narain is hoofdredacteur van Publiek Denken

Tegelijkertijd groeit het besef dat ambtenaar zijn niet alleen gaat over deskundigheid, maar ook over moreel kompas. Ambtenaren werken in dienst van de politiek, maar hebben ook een verantwoordelijkheid tegenover de rechtsstaat en het algemeen belang. Juist in tijden van maatschappelijke spanning is het belangrijk dat professionals durven te zeggen waar de grens ligt en blijven handelen vanuit de kracht van argumenten en principes. In dit magazine gebruiken we daarvoor de term Next Gen. Niet als aanduiding van een leeftijdsgroep, maar als een manier van kijken en werken. Next Gen gaat over een houding: nieuwsgierig blijven, verantwoordelijkheid nemen en bereid zijn om voorbij bestaande kaders te denken. Want de ambtenaar van de toekomst is niet alleen iemand met nieuwe ideeën. Het is iemand die het publieke vak opnieuw verbindt met de samenleving waarvoor het bedoeld is.

Deel dit artikel