
Leven met vragen zonder antwoord
‘Vertrouwen groeit door openheid en eerlijkheid’
Als ambtenaar weet je hoe het voelt – die vergadering waar de conclusies al vaststaan, tot iemand een vraag stelt waar niemand een antwoord op heeft. Van binnenuit weet je hoe dun het ijs soms is onder die bestuurlijke zekerheid. Dat is geen falen. Het erkennen ervan is misschien wel het eerlijkste wat je kunt doen – voor jezelf, voor je collega’s en voor de mensen voor wie je werkt. En die onzekerheid wordt alleen maar groter. Want de wereld schudt. Oorlogen die de energiemarkt herschrijven. Techbedrijven die meer macht hebben dan sommige staten. AI-systemen die beslissingen nemen die wij nog niet begrijpen. We spreken over grip en sturing, terwijl we weten dat de werkelijkheid sneller beweegt dan welk beleidskader ook. Juist in het publieke domein voelt die spanning het scherpst. We moeten richting geven zonder de gevolgen volledig te kennen. Besluiten nemen onder tijdsdruk, politieke verwachtingen en maatschappelijke onrust. De roep om regie is groot. Maar wat betekent regie wanneer onzekerheid geen uitzondering is, maar de regel? Twijfel wordt vaak gezien als zwakte. Maar twijfel is een vorm van verantwoordelijkheid. Het erkennen van niet-weten voorkomt schijnzekerheid. Het opent ruimte voor gesprek, bijsturing en gezamenlijke afweging. En juist dat bouwt vertrouwen op. Naast mijn werk als ambtenaar onderzoek ik dit spanningsveld ook als schrijver via fictie. In Kwetsbaar Evenwicht, dat ik samen schreef met Natacia Metsen, staat forensisch psycholoog en klimaatactiviste Nuwara centraal. Opgegroeid in een inheemse Hopi-gemeenschap, werkzaam bij de FBI. Wanneer ze de opdracht krijgt de psyche van een techmiljardair te onderzoeken, belandt ze in een web van misdaad, macht en ruimtevaartambities. Ze beweegt voortdurend op de grens van twee manieren van kijken: rationele analyse en oude wijsheid, vooruitgang en balans. Het boek geeft geen antwoorden. Het zet je een andere bril op en stelt de vraag of macht bereid is te leren van wat ze niet kent.


Manuela Fun is auteur, podcastmaker en strategisch adviseur bij het ministerie van BZK.Ze schijft deze column op persoonlijke titel.
Maar geldt dat ook voor de overheid? Vertrouwen groeit niet door de schijn van controle, maar door openheid en eerlijkheid over wat we wel en niet weten. In tijden van versnelling is vertraging soms het moedigste wat we kunnen doen. Niet om vooruitgang te blokkeren, maar om haar zorgvuldig vorm te geven. Dat vraagt om leiderschap dat onzekerheid kan verdragen en om beleid dat openlaat wat open moet blijven. Zo blijft het publieke domein menselijk, ook wanneer technologie overheerst. Dat is geen luxe. Dat is precies ons werk.
Deel dit artikel