Wraak

‘Ik ben hier eigenlijk om wraak te nemen,’ begin ik. De jongeren lachen. Een goede lach. Ik bevind me in een zaal van Fontys Hogeschool in Eindhoven. Voor me zitten honderd studenten, docenten en studiebegeleiders. Als Ambtenaar van het Jaar kom je nog eens ergens. Zo ook op de hogeschool waar ik dacht dat ik nooit meer zou aanspoelen. In 2017 was ik er totaal vastgelopen. De studieadviseur had een overstap naar de universiteit voorgesteld. Als een dief in de nacht, zonder propedeuse op zak, verliet ik de lerarenopleiding Nederlands via de achterdeur. Het voelde als falen, en dat was niet de eerste keer in mijn schoolcarrière. Nu sta ik op diezelfde onderwijsinstelling mijn succesverhaal te vertellen aan mensen zoals ik: neurodivergenten van het WAVE-programma. Ik heb het over hoe een autistisch studiegenootje aanpassingen kreeg die mij werden ontzegd. ‘Dat is niet voor jou. Jij hebt geen autisme.’ Twee jaar later kreeg ik mijn diagnose. Te laat. Ik lamenteer over hoe ik in groepjes moest werken. Van negen tot drie vakken moest volgen, terwijl ik het boek al uit had en totaal overprikkeld was. Ik hoef niets uit te leggen, de zaal en ik begrijpen elkaar. Na afloop blijf ik even hangen. Het is nog wennen: van faalhaas naar geslaagde, zonder ooit geslaagd te zijn. Een meisje komt enthousiast op me af. ‘Ik ben ook autistisch, ADHD en hoogbegaafd,’ zegt ze. Zij wordt een goede sociaal werker, denk ik. En een jongen zegt: ‘Als ik jou hoor, komt het misschien wel goed met mij.’ Ik schiet vol. We praten over hoe erg het is als je ouders je favoriete tandenborstel weggooien. Kleine dingen. Maar een gebrek aan begrip voor wat jou ontwricht. Als neurodivergent word je geleefd, tenzij je ooit in de luxepositie komt om je eigen leven vorm te geven. Een privilege dat ik nu als senior beleidsmedewerker heb: het geld om alleen te wonen, thuis te werken als ik me niet kan focussen, niet gestraft te worden als ik mezelf ben. Hoe hoger ik op de ladder kom, hoe begripvoller men is. En hoe meer mijn brein wordt gezien als een aanwinst in plaats van een hindernis. ‘Veel van onze neurodivergente studenten vinden, ook als ze afstuderen, geen werk,’ vertelt een studentenbegeleider bij ons afscheid. Wraak is iets zelfzuchtigs dat tot weinig goeds leidt, denk ik als ik naar de bus loop. Maar ik heb zojuist geen wraak genomen voor mezelf. Ik wreekte al die jongeren die nu het schoolsysteem en straks de banenmarkt bevechten. En ik hoop dat ze weten dat als er iets faalt, zij het niet zijn.