Een operationele en
strategische topper

Tekst Rianne Waterval

Beeld Menno Ebbes en Carine Hekker

Als programmamanager Omgevingswet stoomt Anne Langenesch de gemeente Zaanstad klaar voor de wet die vanaf 2021 de regels voor ruimtelijke ontwikkeling moet vereenvoudigen en samenvoegen. Door de overtuigende wijze waarop zij te werk gaat, is zijn de winnaar van de Publiek Denken Top 100 Beste Ambtenaar van het Jaar 2018.

Collega’s over Anne Langenesch

  • ‘Anne is een strategische doener en een verbinder. Gepassioneerd en bevlogen. Ze geeft vertrouwen, is toegankelijk en altijd bereikbaar.’
  • ‘Ze geeft richting en laat ruimte aan anderen voor de invulling.’
  • ‘Anne heeft goed overzicht over het programma en alle schaakborden. Ze haalt blokkades voor collega’s weg voordat ze een probleem kunnen vormen. Dit geeft je ruimte en energie, waardoor je graag voor en met Anne wilt werken.’

Anne Langenesch, van huis uit planoloog en Duitse van origine, houdt zich haar hele carrière al bezig met vraagstukken op het terrein van gebiedsontwikkeling, ruimtelijke ordening en stedelijke ontwikkeling. ‘Constant is men op zoek naar de beste invulling van ruimte voor de leefomgeving. Er is hier sprake van ontzettend veel verschillende functies op een heel klein oppervlak. Dat maakt Nederland voor mij zo interessant.’

Na een traineeship bij de gemeente groeide Langenesch al snel door tot afdelingshoofd Planologische Kaders. Toen in 2015 de eerste plannen voor een programma gericht op de Omgevingswet hun intrede deden, ging zij er maar al te graag mee aan de slag. ‘Ik ben vrijgemaakt voor de voorbereiding en implementatie. Ik kon mijn eigen opdracht vormgeven en heb me volledig op deze wet gestort. Hoewel ik in mijn eentje ben begonnen, vond ik al snel mensen die hier ook hun tanden in wilden zetten. Met deze bondgenoten ben ik het programma gaan uitbouwen.’

Daarbij redeneert ze altijd vanuit het ‘waarom’. Langenesch: ‘Wat willen we met de Omgevingswet? Wat is de impact en waar liggen kansen om – ook nu al – meerwaarde voor bewoners en bedrijven te creëren? Dit willen we op zo’n innovatief mogelijke wijze vormgeven. Daar moet je de organisatie in meenemen. We trainen medewerkers hoe ze kunnen omgaan met complexe vraagstukken, bijvoorbeeld door scenariotechnieken. Ook maken we veel gebruik van visualisaties.’

Onlangs produceerde haar team een digitaal prototype van een Omgevingsvisie. ‘Zo’n visie bestaat vaak nog uit een dik boekwerk. We hebben onderzocht hoe we deze visie beter kunnen laten aansluiten op de huidige tijd,’ aldus Langenesch. ‘Met kleine verbeteringen en een portie creativiteit kun je op korte termijn al behoorlijk wat resultaten boeken.’

Maar een verandertraject van dit formaat is een zaak van de lange adem, weet ook Langenesch. ‘We gaan door verschillende fasen. Ik zie het als een uitdaging om bij iedereen de energie erin te houden.’ En dat lukt haar wonderwel. Door te inspireren en te enthousiasmeren, mensen het podium te laten pakken. Collega’s zijn vol lof over de programmamanager.


‘Ik zie het als een uitdaging om bij iedereen de energie erin te houden’

Han Polman, juryvoorzitter van de PD Top 100, in gesprek met Anne Langenesch na overhandiging van de award

Niet onopgemerkt

Maar ook buiten de organisatie is haar werk niet opgemerkt gebleven. Als trekker van de ambtelijke stuurgroep van de G40 weten ambtenaren van andere gemeenten haar goed te vinden. Daarnaast heeft ze regelmatig contact met andere overheden en partijen zoals provincie, GGD, omgevingsdienst en maatschappelijke instellingen. ‘Het mooie van deze baan is dat ik zowel op operationeel als strategisch vlak bezig mag zijn,’ besluit Langenesch. ‘Of het nu gaat om een raadslid, medewerker of bestuurder: ik neem ze graag mee in dit proces.’ ◼

Deel dit artikel