GroenLeven zet lokaal centraal bij grootschalige zonne-energie

Schoner, beter
en duurzamer

Tekst Ellen Röling

Beeld GroenLeven

Zonnepanelen op vuilstortplaatsen, op parkeerterreinen, boven water of op grote daken. GroenLeven, marktleider in grootschalige energieprojecten, zet alles op alles om de omschakeling naar duurzame energie in Nederland te versnellen. Centraal in de aanpak staat de samenwerking met de lokale gemeenschap. Dat leverde GroenLeven met zonnepark Oranjepoort Emmen een nominatie op voor Beste Privaat-Publieke samenwerking van Nederland.

‘We leggen de stekker gewoon alvast klaar langs de weg’

Iedereen is voor duurzame energie, maar not in my back yard, vertelt CEO Roland Pechtold. ‘Hoe we het beste met lokale partijen kunnen samenwerken bij de aanleg van grootschalige zonneprojecten, hebben we de afgelopen jaren stap voor stap geleerd. In zonnepark Oranjepoort Emmen kwamen alle lessen op een fantastische manier samen.’

Het zonnepark, gesitueerd op braakliggende industriegrond, is nog in aanbouw en wordt met 88.000 panelen, goed voor 8.500 huishoudens, een van de grootste zonneparken van Nederland en zeker het meeste lokale. GroenLeven bouwt het park op uitnodiging van lokale ondernemersvereniging VPB Emmen en in nauwe samenwerking met de gemeente Emmen. De omwonenden zijn vanaf het begin in het project meegenomen. Pechtold: ‘In Emmen zijn we letterlijk langs de deur gegaan. Veel bewoners vrezen aantasting van hun uitzicht. Tijdens voorlichtingsbijeenkomsten hebben we gezamenlijk uitgangspunten bepaald over de visuele inpassing van het zonnepark. Zo hebben we onder andere aan de randen van het park panelen in noordoostelijke richting geplaatst, zodat je vanaf de buitenkant niet tegen de achterkant van de installatie aankijkt.’

Uniek in Emmen is het grote aantal partijen dat meeprofiteert van het park. Lokale ondernemers kunnen via VPB Emmen mede-aandeelhouder worden. Inwoners van de omliggende dorpen Oranjedorp en Nieuw-Dordrecht kunnen deelnemen in het park via een postcoderoos; zij hebben een energiecoöperatie opgericht en GroenLeven heeft hen 0,5 megawatt geschonken. Bij de bouw van het park wordt zoveel mogelijk gewerkt met partners uit de regio. Zij verzorgen onder andere de grondwerkzaamheden, hekwerken, materialen, arbeid en de aansluiting. Hoe lokaler hoe beter, stelt Pechtold. ‘Samen met lokale ondernemers, NHL Stenden Hogeschool en het Drenthe College wordt ook een fieldlab, een kenniscentrum, gebouwd voor onderwijs en het testen van nieuwe ideeën, materialen en technieken op het gebied van duurzame energie. Zonnepark Oranjepoort Emmen is een zonnepark voor en door de regio.’ De aanpak van GroenLeven sluit aan bij de ambitie van de gemeente Emmen die de opbrengst van duurzame projecten zoveel mogelijk ten goede wil laten komen van de lokale samenleving.


‘Doen is het nieuwe denken’

Roland Pechtold

is algemeen directeur van GroenLeven. GroenLeven wil, met het ontwikkelen van zonne-energie, een essentiële bijdrage leveren aan de energietransitie en een betere en schonere wereld.

Geschikte locaties

GroenLeven startte in 2012 als initiatief van twee Friese vrienden met een passie: de wereld een stukje duurzamer maken. Onder het motto ‘Doen is het nieuwe denken’ is GroenLeven ondertussen verantwoordelijk voor driekwart van de bestaande grote zonneprojecten in Nederland en staan er tot nu toe in 2020 al 46 nieuwe zonneparken en 1.200 grootschalige zonnedaken op de agenda. Om die ambities waar te maken bundelde het bedrijf de krachten met de duurzame energiereus BayWa r.e.. Pechtold werd aangetrokken als algemeen directeur om de groei in goede banen te leiden en nog een tandje bij te zetten. GroenLeven wil met haar zonneprojecten een zo groot mogelijke bijdrage leveren aan de landelijke doelstelling van 14 procent duurzame energie in 2020. Pechtold: ‘We zitten nu pas op 6,6 procent. Als we alle geschikte daken de komende twee jaar vol leggen met panelen en waar mogelijk zonneparken bouwen, dan kunnen we daar een paar procent zonne-energie aan toevoegen.’

Vanuit die ambitie zoekt GroenLeven naar grootschalige daken en geschikte locaties voor zonneparken. Een langlopende actie samen met zuivelcoöperatie FrieslandCampina leverde tot nu toe al 650 geschikte grote agrarische daken op. GroenLeven regelde SDE-subsidie en gaat de daken vol leggen met zonnepanelen. De boeren ontvangen daarvoor een vast bedrag huur per zonnepaneel. FrieslandCampina verduurzaamt met de opbrengst het eigen elektriciteitsverbruik van alle vestigingen in Nederland.

Bij de keuze voor grond gaat de voorkeur uit naar terreinen die al een functie hebben of onbruikbaar zijn voor landbouw of natuur. Pechtold: ‘Denk aan vuilstortplaatsen, afgravingen, op water of parkeerterreinen. Bovenop een parkeerterrein van TT Circuit Assen hebben we bijvoorbeeld een hoog zonnedak gebouwd waaronder bezoekers hun motor kunnen parkeren en waarmee het circuit zijn bedrijfsvoering heeft verduurzaamd.’


Zonneakkerpoule

GroenLeven heeft daarnaast de zonneakkerpoule geïntroduceerd. De poule is dit jaar voor het eerst en direct succesvol toegepast in het Drentse Exloo waar boeren kampen met oxiderende veengrond. Pechtold: ‘In plaats van dat boeren elk voor zich met de gemeente in gesprek gaan over de mogelijkheid van een zonneakker, voegen we alle stukjes land samen in een poule. De gemeente kan dan kiezen waar ze het liefst een zonneakker wil realiseren. De eigenaar van het land waar het zonnepark komt krijgt een vergoeding. De eigenaren van alle overige gronden worden beloond met een optievergoeding. Zo is deelname aantrekkelijk.’

GroenLeven laat zich voorlopig niet remmen. Ook niet door het alarm van de netbeheerders dat de netten de toevoer van zonnestroom niet meer aankunnen, met name in het dunner bevolkte noorden waar nog veel ruimte is voor zonneprojecten. ‘Van onze aandeelhouders mogen we bouwen, óók als de netbeheerder de aansluiting problematisch vindt. We leggen de stekker gewoon alvast klaar langs de weg.’ Het bedrijf heeft ook plannen voor een energieplatform dat met blockchaintechnologie vraag- en aanbod wil koppelen. Dit verlaagt de kosten van groene energie en geeft afnemers de garantie dat ze 100 procent zonne-energie van eigen bodem ontvangen. Pechtold: ‘We willen later tegen onze kinderen kunnen zeggen dat we er alles aan gedaan hebben om de wereld schoner, beter en duurzamer te maken.’ ◼

Deel dit artikel