Aardgasvrij met Buurkracht

Tekst Ellen Röling

Beeld Maikel Samuels

Buurkracht bracht de afgelopen vijf jaar meer dan 300 buurten door heel Nederland in beweging voor energiebesparing. Met als resultaat: 4 miljoen kilo CO2-reductie. De opgedane kennis en ervaring wil Buurkracht nu ook inzetten om gemeenten en bewoners te helpen in de overgang naar aardgasvrij.

Roel Woudstra: ‘Bewoners zijn sneller geneigd om mee te doen met initiatieven van hun buurtgenoten dan die van externe partijen’

‘Bewoners en gemeenten moeten wennen aan hun nieuwe rol in de participatie-maatschappij’

Burgers zélf het stuur laten nemen in de plannen voor aardgasvrije wijken is cruciaal om snelheid te maken, stelt Roel Woudstra, manager Buurkracht. Buurkracht is een maatschappelijk initiatief zonder winstoogmerk dat is ontstaan binnen Enexis Groep en inmiddels breed gedragen door allerlei partijen als gemeenten en provincies. ‘Een gemeenteraad kan niet voor de burger beslissen op welke wijze wijken van het gas af gaan. Je beslist immers over de woning en de portemonnee van een ander. Dat kan een snelle route lijken, maar aan het einde van de rit staan gemeenten en burgers loodrecht tegenover elkaar. Bewoners meenemen zal in het begin meer tijd kosten, maar is per saldo een stuk sneller.’


Vertrouwen en ondersteuning

Buurkracht gaat uit van de kracht van sociale cohesie en het vermogen van burgers om zelf dingen voor elkaar te krijgen. Woudstra: ‘Bewoners zijn sneller geneigd om mee te doen met initiatieven van hun buurtgenoten dan die van externe partijen. Simpelweg omdat ze hen meer vertrouwen. Wij kunnen een buurt in beweging krijgen doordat we buurtbewoners vinden die intrinsiek gemotiveerd zijn, omdat ze duurzaamheid belangrijk vinden. Samen met hen mobiliseren we een groep voortrekkers - sterke schouders - die acties organiseert en zo de buurt meekrijgt. Dat ondersteunen we met heldere communicatiemiddelen, tools en met toegang tot ons uitgebreide kennisnetwerk.’

Als het gaat om aardgasvrij, heeft Buurkracht een intensieve modulaire wijkaanpak ontwikkeld. Woudstra: ‘De aanpak richt zich niet primair op alternatieven voor gas maar op verhoging van de leefbaarheid. Mensen komen sneller in beweging als het leuk is en als het ze iets oplevert. We gaan bewoners daarom vragen wat ze willen verbeteren in de wijk. Denk bijvoorbeeld aan het samen zorgen voor meer groen. Als buurtbewoners elkaar weten te vinden op dit soort lichtere thema’s, ontstaat ook ruimte voor taaiere onderwerpen als aardgasvrij.’ Aan de hand van data kan Buurkracht gemeenten adviseren voor welke wijken deze wijkaanpak geschikt is. ‘Daar brengen we stap voor stap een representatieve bewonersgroep bij elkaar die een plan maakt waar de meerderheid van de buurt achter staat.’
Buurkracht neemt de rol van de onafhankelijke tussenpartij tussen buurten en gemeente. Woudstra: ‘Bewoners en gemeenten moeten wennen aan hun nieuwe rol in de participatiemaatschappij. Gemeenten willen nog te veel regelen, burgers zijn soms nog te passief. Met onze aanpak werken we samen aan duurzame en leefbare buurten. En creëren we een infrastructuur voor volwassen burgerparticipatie die ook hard nodig is voor andere belangrijke opgaven, zoals de omgevingsvisie.’ ◼

Deel dit artikel