Energie uit water

Tekst Bas Nieuwenhuijsen

Beeld Shutterstock

Uit water kun je energie halen voor verwarming: Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO), Afvalwater (TEA) en Drinkwater (TED). ‘We kunnen daarmee voorzien in ongeveer de helft van de warmtevraag in de gebouwde omgeving,’ aldus Reinier Romijn, beleidsadviseur ruimtelijke ordening, klimaatadaptatie en duurzame energie bij de Unie van Waterschappen.


‘De techniek is op grote schaal in te zetten’

TEO maakt gebruik van temperatuurverschillen in het water door het jaar heen. In de zomer warmt het water door de zon op. Dat relatief warme water sla je ondergronds op en in de winter hoef je het dan minder op te warmen om het voor verwarming van gebouwen te kunnen gebruiken. ’s Winters sla je koud water op dat je in de zomer benut voor koeling. Romijn: ‘Dit is een duurzame energiebron met een enorme potentie. We kunnen daarmee voorzien in ongeveer de helft van de warmtevraag in de gebouwde omgeving.’ De techniek is op grote schaal in te zetten. ‘Je kunt dit goed collectief toepassen, bijvoorbeeld voor wijken. Essentieel is wel dat er voor het vervoer van het water in het systeem warmtenetten worden aangelegd.’

TEO, TEA en TED, ook wel aquathermie genoemd, lijken dus een belangrijke bijdrage te kunnen leveren aan het gasloos maken van grote hoeveelheden gebouwen en het terugdringen van de CO2-uitstoot. ‘De Unie van Waterschappen, Rijkswaterstaat en de drinkwaterbedrijven willen hiermee aan de slag,’ zegt Romijn, ‘maar hoe snel pakken andere partijen dit op?’


Vliegwiel

Een heel nieuw TEO-project voor woningen loopt in Katwijk. Daar wordt water uit de Oude Rijn gebruikt voor een warmtenet in de wijk Hoornes. ‘Mede dankzij een subsidie van ruim 4 miljoen euro van het ministerie van BZK gaan we 500 woningen van woningcorporatie Dunavie op een warmtenet aansluiten,’ kondigt warmteregisseur Gerwen van der Linden van Holland Rijnland, een samenwerkingsorgaan tussen 14 gemeenten, aan. ‘Zo’n project vergt een investering, maar op de langere termijn zijn de gebruikers beter af. Doe je het niet, dan stijgen de energiekosten naar 3000 euro per huishouden per jaar, nu blijft dit dichtbij de 2000 euro die ze nu betalen. De rivier Oude Rijn is een continue stroom, waar we warmte uit kunnen halen. Dit project is een vliegwiel voor de hele wijk.’

‘De wijk De Mossen in Houten is het oudste collectieve bronwarmteproject in Nederland en al 17 jaar met een TEO-systeem uitgerust,’ vertelt Bob Bloemers, commercieel directeur van Groep Duurzame Energie. Zijn bedrijf heeft dit jaar de exploitatie overgenomen van Eneco. ‘Er zijn 425 woningen aangesloten. Met TEO heb je weinig hulpenergie nodig om de warmte uit het water halen, die voor verwarming nodig is. TEO is de laatste jaren in opkomst, wij hebben het onder meer toegepast op het vakantiepark Bosrijk van de Efteling en we gaan een pilot doen met een systeem in kademuren langs de grachten in Amsterdam.’ ◼

Deel dit artikel